Poniedziałek, 21 sierpnia 2017. Imieniny Franciszka, Kazimiery, Ruty

Kościół w Ełdytach Wielkich

2015-07-06 20:00:00 (ost. akt: 2015-07-13 11:07:29)

Autor zdjęcia: Mariola Karpowicz

Zapraszam do fascynującej wędrówki po kościołach Warmii. Z aparatem fotograficznym oraz Przewodnikami po zabytkowych kościołach Warmii Północnej i Południowej odwiedziłam świątynie warmińskie o przecudnej architekturze i nie mniej urokliwych wnętrzach. Efektem tej wędrówki są artykuły i fotografie na moim blogu: http://adelamak.blogspot.com

Ełdyty Wielkie (niem. Gross Elditten)...Warmia północna... kościół p.w. św. Marcina z Tours... Wieś lokowana 10 lipca 1289 roku przez biskupa Henryka Fleminga. Pierwszym właścicielem wsi był szwagier biskupa - Konrad Wendepfaffe. Majątek następnie należał do rodów rycerskich m.in. do Hatyńskich - von Hattenów. Ostatnimi jego właścicielami była rodzina Strachowskich, następnie folwark w 1945 roku przekształcono w PGR.

Kościół wzniesiono prawdopodobnie w latach 1310 - 1320. Uważany jest za najstarszy na Warmii. Pierwsza zaś wzmianka o proboszczu pochodzi z 1345 r.
Jest to świątynia orientowana, murowana archaiczną techniką w większej części z kamienia polnego, w górnej partii ceglana, przykryta dwuspadowym dachem krytym dachówką. Ujęta jest ciężkimi, wydatnymi, kamiennymi skarpami.

Kościół ma układ nietypowy dla Warmii, składa się bowiem z prostokątnej nawy oraz przylegającej doń węższego, trójbocznie zamkniętego prezbiterium.
W latach 1885 - 1886 budowla uległa gruntownemu odnowieniu, zatracając przy tym gotycki charakter na rzecz neogotyckiego. W tym okresie m.in. nadbudowano cegłą mury korpusu, wzniesiono szczyty, dobudowano od południa częściowo kamienną kaplicę z neogotyckim szczytem, a od północy ceglaną kruchtę ze szczytem w tym samym stylu ozdobionym ostrołukowymi blendami, sterczynami oraz otynkowanym fryzem.



Wiadomo też jest, że przy kościele od strony zachodniej istniała, przynajmniej od XVII wieku, drewniana dzwonnica, ale gdy Rosjanie ostrzelali ją (była schronieniem snajpera), dokonując straszliwych zniszczeń, rozebrano ją całkowicie. Dobudowana wieżyczka przy szczycie zachodnim (pokryta blachą) jest jedynie jej marnym wspomnieniem.

Szczyt zachodni to jeden z nielicznych reliktów gotyckiego wystroju architektonicznego z dwiema strefami blend ostrołukowych.
Szczyt wschodni, natomiast, w formie schodkowej, z dużym oknem o wykroju ostrołukowym, z blendami oraz uzupełnionymi pod koniec XIX wieku sterczynami.
Okna w korpusie ostrołukowe, płytko osadzone, neogotyckie.

Przy drzwiach wejściowych stoi granitowa kropielnica, być może pamiętająca średniowieczne czasy... Na terenie kościoła natknąć się można na pojedyncze krzyże i groby. Interesujący jest też żeliwny pomnik Wilhelma Stachowskiego, tragicznie zmarłego z pojedynku syna właściciela...



Sama miejscowość kryje jeszcze wiele tajemnic... wiadomo jest, że w 1747 roku przed orneckim sądem stanęła jedna z mieszkanek wsi – Dorota Zegger. Kobieta ta została oskarżona o konszachty z diabłem i odprawianie czarów, a posądzono ją dlatego, bo zbyt często chodziła na tańce :) Sędzia skazał Dorotę Zegger na śmierć. Miała zostać spalona na stosie. Jednak właściciel Ełdyt Wielkich – Teodor von Hatten ulitował się i zmienił wyrok... głowę Zegger ścięto toporem, a tułów spalono.
Aby obejrzeć tę najstarszą na Warmii świątynię i posłuchać niesamowitych opowieści należy udać się drogą z Dobrego Miasta w kierunku Miłakowa.

Mariola Adela Karpowicz

Źródła:
Tadeusz Chrzanowski, Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii.
Piotr Skurzyński, Warmia i polskie Dolne Prusy. Gdynia, Wydawnictwo Region
Kościoły i Kaplice Archidiecezji Warmińskiej, tom I, Święta Warmia, Kuria Metropolitalna Archidiecezji Warmińskiej, Olsztyn 1999, praca zbiorowa.


***
Jeżeli i Ty chciałbyś zostać dziennikarzem obywatelskim, zarejestruj swoje konto w naszym Systemie Dziennikarstwa Obywatelskiego. Utworzenie własnego profilu zajmie Ci tylko chwilę! Wystarczy że:

1. Zarejestrujesz Swoje konto. Wypełniając dane, pamiętaj o podaniu aktualnego adresu e-mail.
2. Kliknij na link aktywacyjny, który otrzymasz w e-mailu. Zaloguj się do serwisu.
3. Uzupełnij swoje dane, załóż swój profil i zacznij pisać!

Polub nas na Facebooku:

Źródło: Artykuł internauty

Zobacz także

Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB

Zagraj w GRY.wm.pl

  • Goodgame Empire
  • Goodgame Big Farm
  • Goodgame Poker
  • Shadow Kings - The Dark Ages